Tìm x lớp 4 khó hơn các lớp dưới ở ba điểm: số lớn hơn, đề có dấu ngoặc và có nhiều phép tính nối nhau. Ví dụ \((x + 125) \times 4 = 1000\) hay \(x \times 3 + x \times 7 = 2500\). Tin vui là con không cần học quy tắc mới. Con chỉ cần một mẹo sắp xếp thứ tự giải mà bài này gọi là “bóc từng lớp”.
Ôn nhanh 6 quy tắc tìm thành phần chưa biết
Mọi bài tìm x lớp 4 đều dựa trên sáu quy tắc đã học ở lớp 2 và lớp 3:
| x là | Cách tìm |
|---|---|
| Số hạng | Tổng trừ số hạng kia |
| Số bị trừ | Hiệu cộng số trừ |
| Số trừ | Số bị trừ trừ hiệu |
| Thừa số | Tích chia thừa số kia |
| Số bị chia | Thương nhân số chia |
| Số chia | Số bị chia chia thương |
Nếu con chưa vững phần nào, hãy xem lại bài tìm x lớp 2 (cộng, trừ) và tìm x lớp 3 (nhân, chia) trước khi làm tiếp.
Mẹo “bóc từng lớp” khi tìm x lớp 4
Một biểu thức nhiều phép tính giống như củ hành có nhiều lớp vỏ. x nằm ở lõi. Phép tính được làm sau cùng nằm ở lớp ngoài cùng. Ta bóc lớp ngoài trước, rồi bóc dần vào trong cho tới khi chỉ còn x.
Cách tìm lớp ngoài cùng: con tự hỏi “nếu biết x, mình sẽ tính phép nào cuối cùng?”. Với \((x + 125) \times 4\), ta cộng trong ngoặc trước rồi mới nhân 4. Vậy phép nhân 4 là lớp ngoài.
Ví dụ 1. Tìm x, biết \((x + 125) \times 4 = 1000\).
Bóc lớp ngoài: \((x + 125)\) là thừa số chưa biết.
\(x + 125 = 1000 : 4\)
\(x + 125 = 250\)
Bóc lớp trong: x là số hạng chưa biết.
\(x = 250 - 125\)
\(x = 125\)
Thử lại: \((125 + 125) \times 4 = 250 \times 4 = 1000\). Đúng.
Ví dụ 2. Tìm x, biết \((x - 340) : 5 = 128\).
\(x - 340 = 128 \times 5\)
\(x - 340 = 640\)
\(x = 640 + 340\)
\(x = 980\)
5 dạng bài tìm x lớp 4 thường gặp
Đề kiểm tra tìm x lớp 4 thường xoay quanh năm dạng dưới đây.
Dạng 1: Phép tính với số lớn
Ví dụ \(x \times 25 = 3175\). Quy tắc vẫn như cũ: \(x = 3175 : 25 = 127\). Cái khó chỉ là chia cho số có hai chữ số. Con nên đặt tính cẩn thận hoặc soát lại bằng công cụ Đặt tính rồi tính.
Dạng 2: x nằm trong phép trừ hoặc phép chia
Ví dụ \(2450 - x \times 6 = 1250\). Ở đây cả cụm \(x \times 6\) là số trừ.
Dạng 3: x xuất hiện hai lần
Đây là dạng tìm x lớp 4 hay xuất hiện trong đề thi học kì. Ví dụ \(x \times 3 + x \times 7 = 2500\). Con dùng tính chất “một số nhân với một tổng” mà lớp 4 vừa học:
\(x \times 3 + x \times 7 = x \times (3 + 7) = x \times 10\)
Vậy \(x \times 10 = 2500\), nên \(x = 250\). Với phép trừ cũng làm tương tự: \(x \times 12 - x \times 2 = x \times 10\).
Dạng 4: Vế phải là biểu thức
Ví dụ \(x \times 4 = 1236 + 1164\). Con tính vế phải trước: \(x \times 4 = 2400\), nên \(x = 600\).
Dạng 5: Tìm x thỏa mãn điều kiện
Đây là dạng tìm x lớp 4 không có dấu bằng. Đề cho một khoảng và yêu cầu liệt kê các số phù hợp.
Ví dụ 3. Tìm số chẵn x, biết \(68 \lt x \lt 74\).
Các số lớn hơn 68 và bé hơn 74 là 69, 70, 71, 72, 73. Trong đó số chẵn là 70 và 72. Vậy \(x = 70\) hoặc \(x = 72\).
Lỗi sai khi tìm x lớp 4
Đây là những lỗi cô giáo hay gạch đỏ nhất trong bài tìm x lớp 4.
- Bóc nhầm lớp. Với \((x + 125) \times 4 = 1000\), có bạn trừ 125 trước. Sai vì 125 đang nằm trong ngoặc, là lớp trong.
- Bỏ quên ngoặc khi viết lại. Viết \(x + 125 \times 4\) là một biểu thức khác hẳn.
- Tính sai phép chia số lớn. Hãy nhân ngược lại để kiểm tra thương.
- Dạng điều kiện: quên dấu bé hơn hay bé hơn hoặc bằng. Đọc kỹ đề có lấy hai đầu khoảng hay không.
Làm thử bộ đề Toán 4 – Ôn tập học kì I và học kì II, hoặc luyện chủ đề Thứ tự thực hiện phép tính để bóc lớp nhanh hơn.
Bài tập tìm x lớp 4 có đáp án
- \((x + 236) \times 3 = 1125\)
- \((x - 48) : 6 = 152\)
- \(5000 - x \times 8 = 3400\)
- \(x \times 6 + x \times 4 = 3760\)
- \(x \times 12 - x \times 2 = 1590\)
- \(9000 : (x + 25) = 120\)
- \(x : 9 + 156 = 300\)
- \(x \times 15 = 4245\)
- Tìm số tròn chục x, biết \(237 \lt x \lt 271\).
- \(x \times 4 = 1236 + 1164\)
Xem đáp án
- \(x + 236 = 375\), nên \(x = 139\)
- \(x - 48 = 912\), nên \(x = 960\)
- \(x \times 8 = 1600\), nên \(x = 200\)
- \(x \times 10 = 3760\), nên \(x = 376\)
- \(x \times 10 = 1590\), nên \(x = 159\)
- \(x + 25 = 75\), nên \(x = 50\)
- \(x : 9 = 144\), nên \(x = 1296\)
- \(x = 4245 : 15 = 283\)
- \(x\) là 240, 250, 260 hoặc 270
- \(x \times 4 = 2400\), nên \(x = 600\)
Bài tiếp theo trong chuỗi là tìm x phân số, phần quan trọng của cuối lớp 4 và lớp 5. Muốn nhìn lại toàn cảnh, xem bài Tìm x là gì?. Tính chất “một số nhân với một tổng” dùng ở dạng 3 được giải thích kỹ hơn trong mục phép nhân trên Wikipedia.
Hỏi đáp về tìm x lớp 4
Bài tìm x có ngoặc thì gỡ phần nào trước?
Gỡ phép tính làm sau cùng (nằm ngoài ngoặc) trước. Ví dụ \((x + 125) \times 4 = 1000\) thì chia 1000 cho 4 trước, rồi mới trừ 125.
x xuất hiện hai lần thì làm sao?
Dùng tính chất một số nhân với một tổng: \(x \times 3 + x \times 7 = x \times 10\), rồi tìm x như bài một phép tính.
Dạng tìm x thỏa mãn điều kiện là gì?
Đề cho một khoảng, ví dụ x là số chẵn và \(68 \lt x \lt 74\). Con liệt kê các số trong khoảng rồi chọn số thỏa điều kiện: 70 và 72.
Thảo luận
Đăng nhậpChưa có bình luận nào. Hãy là người mở đầu cuộc thảo luận!